0

Medya Okulu 2011 / 7. Hafta, 3. Ders: “Karikatürist olmak”


 

SALİH MEMECAN, Karikatürist / SABAH

Medya Okulu’nun son konuğu karikatürist Salih Memecan oldu. Memecan konuşmasında medyayı bir sanatçı gözüyle yorumlarken, karikatürist olmak için sahip olunması gereken vasıflar üzerinde de durdu. Sempatik bir havada geçen ve Memecan’ın kendi hayatından kesitlerle zenginleştirdiği dersin ayrıntıları şöyle:

— Nasıl karikatürist olunur, onu anlatacağım. Beni, “bu yaştan sonra benden karikatürist olmaz” diyerek dinlemeyin belki çocuğunuz karikatürist olur, ona faydanız dokunur. Veya bir gün bir gazetede yönetici olursanız ve bir köşede çizen bir karikatürist çalışanınız olursa ona nasıl davranacağınızı etkiler belki bu konuşma.

— Karikatürist olabilmek için önce çizebilmek gerekiyor. Diyeceksiniz ki, bu bir kabiliyet meselesi. Fakat tecrübem gösterdi ki bu yürüyebilmek gibi bir şey. Nasıl ki bebekken yürüyemiyorsunuz, bir zaman geliyor yürümeye başlıyorsunuz, aynen öyle, çizemiyorsunuz bir zaman sonra çizmeye başlıyorsunuz. Belli bir müddet sonra çizmezseniz unutuyorsunuz. Ben çizmeye mecbur kalanlardandım. Konuşma özrüm vardı. Bu öyle bir şey ki iş seçiminizden eş seçiminize kadar her şeyinizi etkiliyor. Konuşmayacağım bir meslek seçtim; mimar oldum. Amerika’da lise sonrasında dil okuluna giderken geç öğrendiğim ve algılamak üzerine olan ödevim için on tane karikatür çizdim A aldım ve A almakla da kalmadım gözde bir öğrenci oldum. Takdir gördükçe daha fazla çiziyorsunuz ve daha iyi çizmeye başlıyorsunuz. Bütün mesele çizmeye devam etmek ve körelmemek. Ne kadar çok çizerseniz o kadar kolay çizmeye başlıyorsunuz. Ben her yerde, sürekli çiziyorum.

— Karikatürist olabilmek için gereken ikinci şey ise komik olabilmek. Bu da doğuştan olmuyor. O da uğraşmanız, tekniğini taktiğini öğrenmeniz gereken bir şey. Farklı bakış açısından bakabilmeniz, görülmemiş olanı görmeniz gerekiyor. Bana bazen soruyorlar: İlham mı geliyor diye. Diyorum ki ilhamı beklerseniz aç kalırsınız. Konu bulabilmek için farklı bakabilmek, tam konsantre olabilmek gerekiyor.

— Son olarak, karikatürist olabilmek için bilgili ve kültürlü olmak lazım. Doğru mesajlar verebilmeniz için bu şart. Ben mimarlık okudum; üzerine master, doktora yaptım. Eğer bu kadar okumasaydım yine karikatürist olurdum ama böyle iyi bir karikatürist olamazdım. Bilgili olmanız gerekiyor. Çünkü bu, bir duruşunuzun olmasını sağlıyor. Acemi karikatürcüler sağa sola bakarak çizerler. Beğeniliyor muyum diye sürekli etrafa bakarlar. Zamanla olgunlaşıyor ve bunlardan sıyrılıyorsunuz. Gençler bir irticacı tipi ya da göbekli kapitalist tipi çizerler. Çünkü zamanında ağabeyleri de öyle çizmiştir.

— 40 yıldır karikatür çiziyorum. Önceleri rapidomla çiziyordum; siyah beyaz basıyorlardı. Daha sonra ofset baskıya geçildi; karikatürlerim renkli basılmaya başlandı. Sonradan bilgisayarlar ortaya çıktı. İnternetin icadı ile işler çok kolaylaştı. Laptopların çıkmasıyla seyahat edebilmeye başladım. Yanıma çantamı alıp dünyanın her yerinde karikatürümü çizip, gazeteye yollayabiliyorum. Yalnız çantam biraz ağır (laptop, bir tarayıcı, bağlantı kabloları). Şimdi iPad uygulamalarının gelişmesini bekliyorum. O da gerçekleşince küçük bir aletle çizimlerimi yapıp, paylaşabileceğim.