FEVZİ YAZICI, Görsel Yönetmen / ZAMAN

Medya Okulu’nun son hafta konuklarının ilki,  Zaman Gazetesi Editörü Fevzi Yazıcı oldu. Yeni dönemde gazete tasarımının nasıl olması gerektiğini örneklerle açıklayan Yazıcı, tasarımın habercilikteki önemine vurgu yaptı. Dersin ayrıntıları şöyle:

— Gazete tasarımına dair farklı şeyler söylemek istiyorum. Babıali’de gazete tasarımına mizanpaj denilir geçilirdi. Şimdi daha kapsayıcı bir ifade olarak tasarım diyoruz. Çünkü bunun içinde sadece görsel unsurları sayfaya yerleştirmenin ötesinde şeyler var. Daha derinlemesine haberin kimyasına, fotoğrafın kimyasına, içeriğe işleyen bazı detaylar var. Gazete tasarımcısından beklenen, haberin görsel olarak kimyasına girip onun ihtiyaçlarına göre bazı tasarruflarda bulunmasıdır.

— Temelde gazete tasarımı yapan kişiler iletişim fakültelerinden ya da güzel sanatlardan geliyor. Fakat genel olarak güzel sanatlardan gelen kişiler gazeteyi, bir sanat eseri olarak görüyor ve estetiği çok önceliyorlar. Biz de bunu dengeleyen bir yaklaşımın olması gerektiği kanaatindeyiz. Dolayısıyla gazete sayfalarını tasarlarken sanatın ve tasarımın tüm imkânlarından yararlanmalıyız fakat çıkan iş sanat eseri değil ve olması da gerekmiyor.

— Bir haberi tasarlarken, doğru bir büyüklük, doğru uzunluk, doğru görseller, doğru renkler, doğru yazı karakterleri, doğru hiyerarşi ve doğru kompozisyon, dikkat etmemiz gereken unsurlardır.

— Biz görsel unsurları yazıdan farklı görmüyoruz. Nasıl ki harfler haberi bize aktaran unsurlar ise fotoğraf da böyledir. Fotoğraf ve yazı birbirini destekleyen şeylerdir. Önemli olan hepsini yerli yerinde kullanmaktır. Tasarımcıdan beklenen budur.

— Fotoğraf 5N1K’ya büyük ölçüde cevap verebildiği ve kolay okunabildiği için önemlidir; çok hızlı iletişim kurabilen ve kendini anlatan bir unsurdur. Elimizde bir de illüstrasyon var. Bazı konular var ki fotoğraflayamazsınız. Ayrıca bazı sayfaları haber sayfalarından ayırmanız gerekir. Gazetenin çok boyutlu olması gerekir. Okuyucu, sayfaları çevirdikçe sıkılmamalıdır. İllüstrasyon tam bu noktada devreye girer. Ayrıca illüstrasyon, fotoğraftan farklı olarak esnektir. Haber fotoğrafına müdahale edemezsiniz. Oysa bilhassa yorum sayfalarında size yorumlayabileceğiniz bir malzeme gerekir. O yüzden illüstrasyonu tercih ederiz.

— İnfografik, Türkiye’de biraz acemice yapılıyor. Dünyada ise büyük ilgiyle yapılıyor. Bizim okurumuz görsel düşünen bir okur, dolayısıyla infografik üzerinde durulması gerek. Hazırladığımız infografiklerle haberi basit bir görsel anlatımla okuyucuya sunabiliyoruz ve böylece konuyu anlamalarını kolaylaştırıyoruz.

— Gazete tasarlarken haberler arasında bir hiyerarşi oluşturmanız gerekmektedir. Bu hiyerarşi ile siz okuru yönlendiriyorsunuz. Çünkü ortalama olarak okur 20 dakikasını ayırıyor gazeteye ve siz önemli haberlerinizi yakalamaları için okuru çok iyi yönlendirmelisiniz.

— Yapılan araştırmalar, okurun gazeteye baktığı zaman önce büyüklüğüne göre fotoğraflara, sonra fotoğraf altlarına sonra manşete ve haber girişlerine gittiğini göstermektedir. Dolayısıyla fotoğrafı ustaca kullanmanız gerekmektedir. Bilhassa manşete seçtiğimiz fotoğraf büyük önem taşımaktadır.

— Tipografi, gazetenin kimliğini oluşturur. Fotoğraflar her gün değişir, fakat yazı karakteri devam eder. Bulduğunuz bir gazete parçası, logosu olmasa da kendini ele veriyorsa kimlik oluşturmuş demektir. Ayrıca yazı karakteri, etki boyutunu, okunaklılığını da etkiler. Örneğin Amerika’da yeni çıkan bir gazete dahi, güvenilirlik oluşturmak için gotik harf kullanıyor. The Guardian, tipografi ve görsellik olarak çok başarılı bir örnek.

— Gazetede renk, önemli bir unsur. Renkle estetik ve kimlik yakalayabilirsiniz. Türkiye’de gazetelerin genel rengi kırmızıdır. Biz Zaman için renk tasarlarken farklılaşmak istedik. Maviyi tercih ettik fakat soğukluğunu ısıtmak için yanına tamamlayıcı rengi olan turuncuyu getirdik. Mavi güvenilirlik veriyordu ki bu, bir gazete için en önemli mesaj; yanındaki turuncu da canlılık ve dinamizm verdi ve tamam oldu.

— Sayfa tasarlarken reklamı da kompozisyona dâhil düşünmeniz gerekmektedir.